Otomotiv sektörü; ana sanayi, yan sanayi, makine-teçhizat, yazılım, elektronik, kalıp, testanaliz, belgelendirme ve ihracat faaliyetleriyle birçok farklı alanı kapsayan stratejik bir üretim ekosistemidir. Bu nedenle otomotiv sektöründe faaliyet gösteren işletmeler için kamu destekleri, yalnızca finansal katkı sağlamakla kalmaz; aynı zamanda Ar-Ge kapasitesinin artırılması, üretim altyapısının güçlendirilmesi, ihracat pazarlarına erişim ve uluslararası rekabet gücünün geliştirilmesi açısından da önemli fırsatlar sunar.
Otomotiv sektörüne yönelik destekleri genel olarak iki ana başlık altında değerlendirmek mümkündür: Ar-Ge’ye yönelik destekler ve ihracat ile kapasite artırmaya yönelik destekler.
Ar-Ge'ye Yönelik Destekler
Otomotiv sektöründe rekabet gücünü artırmanın en önemli yollarından biri, yenilikçi ürün ve süreç geliştirme kabiliyetidir. Yeni nesil araç teknolojileri, üretim süreçlerinin verimlileştirilmesi, yerlileştirme çalışmaları, kalite artırımı, maliyet düşürme ve çevreci üretim uygulamaları gibi alanlarda yürütülen Ar-Ge projeleri, firmaların uzun vadeli büyümesine doğrudan katkı sağlar.
Bu kapsamda TÜBİTAK tarafından yürütülen çeşitli destek programları, otomotiv ve otomotiv yan sanayi firmaları için uygun fırsatlar sunmaktadır.
TÜBİTAK 1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı
TÜBİTAK 1507 Programı, KOBİ ölçeğindeki işletmelerin Ar-Ge ve yenilik kapasitelerini geliştirmeyi hedefleyen bir destek programıdır. Otomotiv sektöründe yeni ürün geliştirme, mevcut ürünün iyileştirilmesi, üretim teknolojilerinin geliştirilmesi veya maliyet düşürücü teknik çözümlerin hayata geçirilmesi gibi projeler bu kapsamda değerlendirilebilir. Programda destek oranı genel olarak %75 olup, proje toplam bütçesi 3.500.000 TL ile sınırlandırılmıştır.
TÜBİTAK 1501 Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı
TÜBİTAK 1501 Programı, sanayi kuruluşlarının proje esaslı Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerini desteklemeyi amaçlar. Otomotiv sektöründe daha kapsamlı, teknik derinliği yüksek ve ticarileşme potansiyeli bulunan projeler için tercih edilebilir. Programda destek oranı genel olarak %75 olarak uygulanmakta, proje toplam bütçesi için ise çağrı duyurusunda aksi belirtilmediği sürece üst sınır bulunmamaktadır.
TÜBİTAK 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm Çağrısı
TÜBİTAK 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm Çağrısı, firmaların yeşil dönüşüm odaklı Ar-Ge çalışmalarını desteklemektedir. Otomotiv sektöründe enerji verimliliği, kaynak verimliliği, çevreci üretim, emisyon azaltımı, geri dönüşüm, sürdürülebilir malzeme kullanımı ve yeşil üretim teknolojileri gibi projeler bu destek kapsamında değerlendirilebilir. Programda proje bütçesi üst limiti; mikro ve küçük ölçekli firmalar için 14.000.000 TL, orta ölçekli firmalar için 22.500.000 TL, büyük ölçekli firmalar için ise 48.000.000 TL’dir. Destek oranı büyük ölçekli şirketler için %70, KOBİ’ler için %80, deprem bölgesindeki KOBİ’ler için ise %90 olarak belirtilmiştir. Destek, en fazla %50’si geri ödenmek üzere faizsiz geri ödemeli destek şeklinde uygulanmaktadır.
TÜBİTAK 1707 Siparişe Dayalı Ar-Ge Projeleri için KOBİ Destekleme Çağrısı
TÜBİTAK 1707 Programı, müşteri ihtiyacına dayalı ve ticarileşme potansiyeli yüksek Ar-Ge projelerini desteklemektedir. Programda, bir müşteri kuruluş ile tedarikçi KOBİ’nin iş birliği içinde proje geliştirmesi beklenir. Bu yapı, özellikle otomotiv ana sanayi ve yan sanayi ilişkilerinde, tedarikçi firmaların yeni ürün veya süreç geliştirmesi açısından önemli bir fırsat sunar. Program kapsamında proje bütçesi üst sınırı 10.000.000 TL’dir.
İhracat ve Kapasite Artırmaya Yönelik Destekler
Otomotiv sektöründe sürdürülebilir büyüme için üretim kapasitesinin artırılması, tedarik zincirinin güçlendirilmesi ve ihracat pazarlarına erişim büyük önem taşır. Özellikle otomotiv yan sanayi firmaları açısından kapasite yatırımları, kalite belgeleri, fuar katılımları, marka tescili, yurt dışı tanıtım faaliyetleri ve yurt dışı birim açılışları rekabet gücünü doğrudan etkileyen unsurlardır.
Bu kapsamda KOSGEB ve Ticaret Bakanlığı tarafından sağlanan destekler, otomotiv sektöründe faaliyet gösteren işletmeler için önemli avantajlar sunmaktadır.
KOSGEB Kapasite Geliştirme Destek Programı
KOSGEB Kapasite Geliştirme Destek Programı, KOBİ’lerin verimliliklerini, üretim kapasitelerini, pazar büyüklüklerini ve kurumsal kapasitelerini artırmaya yönelik yatırımlarını desteklemeyi amaçlar. Program kapsamında personel, makine-teçhizat ve kalıp, yazılım, hizmet alımı ve işletme sermayesi gibi giderler desteklenebilmektedir. İşletme başına kredi üst limiti genel olarak 20.000.000 TL, kredi alt limiti ise 1.000.000 TL’dir. Tedarikçi geliştirmeye yönelik savunma, havacılık ve uzay alanında iş birliği yapılan paydaşların bildirdiği işletmeler için üst limit 30.000.000 TL’ye kadar çıkabilmektedir.
KOSGEB Küresel Rekabetçilik Destek Programı
KOSGEB’in güncel program adlandırmasında “Küresel Rekabetçilik Destek Programı” olarak yer alan bu destek, işletmelerin küresel rekabet ortamında daha dayanıklı hale gelmesini, tedarik zinciri yönetimini güçlendirmesini, yeni teknolojileri etkin kullanmasını ve uluslararası pazarlarda daha güçlü bir konuma ulaşmasını hedefler. Program kapsamında personel, makine-teçhizat, kalıp, yazılım, hizmet alımı ve işletme sermayesigiderlerine yönelik finansman desteği sağlanabilmektedir. İşletme başına kredi üst limiti 50.000.000 TL, kredi alt limiti ise 20.000.000 TL’dir.
Ticaret Bakanlığı Mal İhracatı Destekleri
Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülen mal ihracatı destekleri, ihracat yapan veya ihracata hazırlanan firmaların uluslararası pazarlara giriş sürecini kolaylaştırmayı amaçlar. 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar kapsamındaki destek üst limitleri her takvim yılı başında güncellenmektedir.
Pazara Giriş Belgesi Desteği
Otomotiv sektöründe ürünlerin hedef pazarlara uygunluk sağlaması için gerekli belge, sertifika, ruhsatlandırma ve kayıt işlemleri kritik öneme sahiptir. Pazara giriş belgesi ile ruhsatlandırma ve kayıt işlemlerine ilişkin giderlerde 2026 yılı destek üst limiti 19.728.672 TL’dir.
Yurt Dışı Marka Tescil Desteği
Firmaların markalarını yurt dışı pazarlarda koruma altına alması, ihracat faaliyetlerinde kurumsal güvenilirlik açısından önemlidir. Markaların yurt dışında tescili ve korunmasına ilişkin giderlerde 2026 yılı destek üst limiti 3.698.274 TL’dir.
Yurt Dışı Fuar Desteği
Otomotiv ve yan sanayi firmaları için yurt dışı fuarlar, yeni müşteri bağlantıları kurmak, distribütörlerle görüşmek ve global tedarik zincirlerine dahil olmak açısından önemli bir araçtır. 2026 yılı itibarıyla firmaların yurt dışı fuar katılımlarında destek üst limiti; genel nitelikli fuarlarda 738.563 TL, sektörel nitelikli fuarlarda 1.231.848 TL, prestijli fuarlarda ise 3.698.274 TL olarak belirlenmiştir.
Yurt İçi Fuar Desteği
Yurt içi fuarlar, özellikle otomotiv ana sanayi, yan sanayi, satış sonrası hizmetler ve teknoloji firmaları için iş bağlantıları geliştirme açısından değerlidir. 2026 yılı için yurt içi fuar katılımcı desteği üst limiti 392.446 TL, prestijli fuarlar için katılımcı desteği üst limiti ise 1.292.800 TL’dir.
Birim Kira Desteği
İhracat pazarlarında ofis, mağaza, showroom, depo veya benzeri yurt dışı birimler aracılığıyla kalıcı varlık oluşturmak isteyen firmalar için birim kira desteği önemlidir. 2026 yılı için yurt dışı birimlerin kira giderlerinde destek üst limiti, birim başına 9.862.972 TL olarak belirtilmiştir.
Tanıtım Desteği
Uluslararası pazarlarda marka bilinirliğini artırmak isteyen otomotiv firmaları için reklam, dijital pazarlama, katalog, tanıtım ve pazarlama faaliyetleri desteklenebilmektedir. 2026 yılı itibarıyla birime bağlı tanıtım ve pazarlama giderlerinde üst limit 12.329.397 TL, marka tesciline bağlı tanıtım ve pazarlama giderlerinde ise 19.728.672 TL’dir.
Yurt Dışı Pazar Araştırması Desteği
Yurt Dışı Pazar Araştırması Desteği, ihracat yapmak isteyen veya mevcut ihracat pazarlarını geliştirmeyi hedefleyen firmaların, hedef ülkelerde pazar yapısını incelemesine ve potansiyel alıcılarla iş görüşmeleri gerçekleştirmesine yönelik önemli birdestek kalemidir. Bu destek kapsamında, Kolay İhracat Platformu üzerinden hazırlanan ve onaylanan pazar araştırması formunda yer alan hedef pazarlara yönelik gerçekleştirilen seyahatler desteklenmektedir. Faaliyet kapsamında en fazla iki şirket çalışanının ulaşım ve konaklama giderleri desteklenebilir; araştırma faaliyetinin en az 2 gün sürmesi ve yolculuk hariç en fazla 10 günlük kısmının desteklenmesi esastır. Ayrıca araştırma yapılan her gün için ilgili ülkede yerleşik en az bir kurum, kuruluş veya şirket ile görüşme yapılması gerekmektedir.
2026 yılı destek üst limitleri kapsamında, yurt dışı pazar araştırması desteğinde toplam ulaşım ve konaklama giderleri için faaliyet başına üst limit 490.559 TL, kişi başı günlük konaklama gideri üst limiti ise 12.264 TL olarak belirlenmiştir.
Kapanış
Otomotiv sektöründe faaliyet gösteren firmalar için kamu destekleri, işin yalnızca finansman boyutunu değil, aynı zamanda teknoloji geliştirme, kapasite artırma, ihracata hazırlık, markalaşma ve uluslararası pazarlara erişim süreçlerini de destekleyen önemli araçlardır. Ar-Ge odaklı TÜBİTAK destekleri, firmaların yenilikçi ürün ve süreç geliştirme kabiliyetini artırırken; KOSGEB ve Ticaret Bakanlığı destekleri üretim kapasitesinin güçlendirilmesi, tedarik zincirine entegrasyon ve ihracat pazarlarında kalıcı büyüme açısından önemli fırsatlar sunmaktadır.
Bu nedenle otomotiv ana sanayi, yan sanayi ve sektöre hizmet sunan tedarikçi firmaların; yatırım, Ar-Ge, belgelendirme, fuar, marka ve ihracat hedeflerini bütüncül şekilde değerlendirerek uygun destek programlarından yararlanması, rekabet avantajı elde etmeleri açısından stratejik önem taşımaktadır.
