Yatırım Teşvik Belgesi
Yatırım Teşvik Belgesi Nedir?
Yatırım Teşvik Belgesi, işletmelerin hayata geçireceği yatırımlara özel olarak hazırlanan bir belgedir. Bu belge sayesinde yatırımınıza; vergi indirimi, KDV ve gümrük vergisi istisnası, yatırım yeri tahsisi, faiz ve kâr payı desteği, makine/teçhizat desteği, sigorta primi işveren ve işçi hissesi desteği gibi çeşitli desteklerden yararlanma imkânı sağlanır. Doğru planlanan ve belgeye uygun şekilde yürütülen yatırımlar için ciddi maliyet avantajı sunan bu sistem; işletmelerin büyümesini, üretim kapasitesini artırmasını ve bölgesel kalkınmayı destekler.
Kimler Yatırım Teşvik Belgesi Alabilir?
Başlıca yatırım teşvik belgesini;
Gerçek kişiler, adi ortaklıklar, sermaye şirketleri, kooperatifler, birlikler, iş ortaklıkları, Kamu kurum ve kuruluşları (genel ve özel bütçeli kurum ve kuruluşlar, il özel idareleri, belediyeler ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların sermaye bileşimindeki hisse oranları yüzde elliyi geçen kurum ve kuruluşlar), Kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşları, Dernekler ve vakıflar, Yurt dışındaki yabancı şirketlerin Türkiye’deki şubeleri Yatırım Teşvik Belgesi alabilir.
Önemli Not: Kuruluş süreci tamamlanmamış tüzel kişiler adına yapılan teşvik başvuruları değerlendirmeye alınmaz. Başvuru öncesinde tüzel kişilik oluşum sürecinizin tamamlanmış olması gerekmektedir.
Yatırım Teşvik Sisteminin Yapısı
Türkiye’de 2025 yılı itibarıyla yürürlüğe giren Yatırım Teşvik Sistemi, yatırımları daha sistematik ve hedef odaklı şekilde desteklemek amacıyla farklı program ve mekanizmalardan oluşacak şekilde yeniden kurgulanmıştır. Bu yapı hem genel hem de özel nitelikli yatırımlara ayrı ayrı destek sunacak şekilde düzenlenmiş, böylece kamu kaynaklarının daha stratejik ve verimli kullanılması hedeflenmiştir.
Teşvik Sistemi, il ve ilçe bazlı bölge ve alt bölgelere ayrılmış yapıda yürütülmektedir. Türkiye genelinde 6 bölge tanımlanmış olup destek oranları ve süreleri yatırımın yapıldığı bölgeye göre farklılık göstermektedir.
Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar
Genel yatırım teşvikleri artık tamamen bu yapı altında sektörel ve bölgesel olarak yeniden düzenlenmiş durumdadır. Bu karar kapsamında teşvik sistemi iki temel yapıdan oluşur:
A. Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi
Türkiye’nin uzun vadeli kalkınma vizyonuna uygun olarak belirlenen bu program üç temel başlıktan oluşur:
Teknoloji Hamlesi
Stratejik Yatırım Hamlesi
Yerel Kalkınma Hamlesi
NOT: Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamındaki tüm programlarda, faiz ve kâr payı desteği ya da makine/teçhizat desteğinden yararlanılabilir. Ancak bu iki destekten aynı anda yararlanılamaz.
Teknoloji Hamlesi Programı Nedir?
Çağrı bazlı olan bu program, stratejik ürünlerin yerli üretimini teşvik ederek teknoloji odaklı, yüksek katma değerli yatırımları ve Ar-Ge kapasitesini artırmayı amaçlamaktadır.
Teknoloji Hamlesi Programının Başvuru Şartları Nelerdir?
Program kapsamında desteklerden faydalanabilmek için yatırımcıların sağlaması gereken temel şartlar şunlardır:
– Öncelikli Ürün ve Teknoloji Alanları,
– Çağrı Şartlarına Uyum,
– Asgari Yatırım Tutarı Şartı
Teknoloji Hamlesi Programının Destek Unsurları Nelerdir?
Yerel Kalkınma Hamlesi Programı Nedir?
Çağrı bazlı olan bu program, Türkiye’de bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmak ve yerel ekonomilerin rekabet gücünü artırmayı amaçlamaktadır. Yerel Kalkınma Hamlesi, özellikle Kalkınma Ajansları tarafından yürütülmekte olup, her ilin kendi kalkınma dinamiklerine ve potansiyeline uygun şekilde tasarlanmıştır.
Yerel Kalkınma Hamlesi ile hedeflenen temel amaç; az gelişmiş bölgelerde üretimi, istihdamı ve yerel kalkınmayı desteklemek, bölgesel ekonomilerin katma değerli üretim kabiliyetlerini artırmak ve bu bölgelerin ulusal ekonomiye entegrasyonunu güçlendirmektir.
Yerel Kalkınma Hamlesi Programının Başvuru Şartları Nelerdir?
Program kapsamında desteklerden faydalanabilmek için yatırımcıların sağlaması gereken temel şartlar şunlardır:
– Yatırım Konusu Uygunluğu,
– Çağrı Şartlarına Uyum,
– Asgari Yatırım Tutarı Şartı
Yerel Kalkınma Hamlesi Programının Destek Unsurları Nelerdir?
Stratejik Hamle Programı Nedir?
Program, Türkiye’nin ekonomik bağımsızlığını güçlendirmek, dışa bağımlılığı azaltmak, arz güvenliğini sağlamak ve ihracat kapasitesini artırmayı amaçlamaktadır.
Stratejik Yatırım Hamlesi; savunma sanayi, enerji, petrokimya, elektronik, maden, makine gibi Türkiye için kritik öneme sahip sektörlerde yapılacak yatırımları teşvik etmekte ve özellikle cari açığı azaltıcı, ileri teknoloji içeren, ithal ikamesi sağlayan ve ülke ekonomisine yüksek katma değer sunan projelere odaklanmaktadır. Ayrıca Yeşil Dönüşüm ve Dijital Dönüşüm Programları kapsamındaki yatırımlar da bu programdan faydalanabilir.
Stratejik Hamle Programının Başvuru Şartları Nelerdir?
Stratejik Hamle Programı’ndan faydalanabilmek için yatırımcıların belirli kriterleri sağlaması gerekmektedir. Program kapsamında;
– Ön değerlendirme aşamasında belirlenen 5 kriterden en az 3’ünü sağlamak,
– Yüksek teknoloji yatırımlarında en az 125 milyon TL, diğer stratejik yatırımlarda en az 251 milyon TL sabit yatırım tutarını sağlamak,
– Dijital ve Yeşil Dönüşüm programları kapsamında yapılacak yatırımlar için asgari 62.700.000 TL yatırım tutarını sağlamak (bu yatırımlar ön değerlendirmeden muaf tutulur).
– Yatırımların Türkiye’nin stratejik önceliklerine ve ekonomik kalkınma hedeflerine doğrudan katkı sağlaması beklenmektedir.
Stratejik Hamle Programının Destek Unsurları Nelerdir?
B. Sektörel ve Bölgesel Teşvik Sistemi
Bu yapı, yatırımları hem sektör hem bölge bazında teşvik ederek Türkiye’nin kalkınma hedeflerine katkı sağlar.
Öncelikli Yatırımlar ve Hedef Yatırımlar olmak üzere 2’ye ayrılır.
Öncelikli Yatırımlar Programı Nedir?
Çağrı bazlı bu program, Türkiye’nin kalkınma hedeflerine katkı sağlayacak, stratejik öneme sahip veya üretim açığı bulunan alanlardaki yatırımları desteklemeyi amaçlamaktadır. Program kapsamında; yüksek teknoloji, yerli üretimi artırma, dış ticaret açığını azaltma veya çevresel etkileri minimize etme potansiyeline sahip yatırımlar öncelikli olarak teşvik edilir.
Öncelikli Yatırımlar Programının Başvuru Şartları Nelerdir?
Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi’nden faydalanabilmek için yatırımcıların belirli kriterleri sağlaması gerekmektedir. Program kapsamında;
– Öncelikli Yatırım Konuları,
– Çağrı Şartlarına Uyum,
– Asgari Yatırım Tutarı Şartı
Öncelikli Yatırımlar Programının Destek Unsurları Nelerdir?
Hedef Yatırımlar Programı Nedir?
Çağrı bazlı bu program, Türkiye’nin bölgesel kalkınmasını hızlandırmak, üretim açığını kapatmak ve ekonomik dengesizlikleri azaltmayı amaçlamaktadır. Program kapsamında, özellikle 4., 5. ve 6. bölgelerde gerçekleştirilecek belirli sektörlerdeki yatırımlar avantajlı teşvik unsurları ile desteklenir. Bu teşvikler sayesinde hem yatırımcılar için cazip fırsatlar sunulmakta hem de bölgesel kalkınmaya doğrudan katkı sağlanmaktadır.
Hedef Yatırımlar Programının Başvuru Şartları Nelerdir?
Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi’nden faydalanabilmek için yatırımcıların aşağıdaki kriterleri sağlaması gerekmektedir:
– Hedef Yatırım Konuları,
– Çağrı Şartlarına Uyum,
– Asgari Yatırım Tutarı Şartı
Hedef Yatırımlar Programının Destek Unsurları Nelerdir?
Proje Bazlı Teşvik Sistemi
Yüksek teknoloji, ihracat kapasitesi, cari açık üzerindeki etkisi gibi makroekonomik hedeflere doğrudan katkı sağlayan büyük ölçekli yatırımlar, Proje Bazlı Teşvik Sistemi kapsamında desteklenir. Bu sistem yatırımın niteliğine göre esnek ve proje özelinde belirlenen kapsamlı destek unsurlarını içerir. Bu sistemin bir alt programı olarak ayrıca HIT-30 Programı yürütülmektedir. HIT-30, Türkiye’nin en öncelikli gördüğü, stratejik etkisi yüksek 30 projeye odaklanmaktadır.
HIT-30 Programı Nedir?
Çağrı bazlı olan bu program, Türkiye’nin küresel rekabet gücünü artırmak, yüksek teknoloji odaklı üretim kapasitesini geliştirmek ve stratejik alanlarda sanayi altyapısını güçlendirmek amacıyla oluşturulmuş özel bir destek mekanizmasıdır. Program, Hedefli, İddialı ve Takip Edilebilir (HIT) yatırımlara odaklanmakta olup, Türkiye’nin kalkınma vizyonuyla uyumlu, çarpan etkisi yüksek ve geleceğe yön veren projelere destek sunmaktadır. HIT-30 Programı, adından da anlaşılacağı üzere Türkiye ekonomisinin dönüşümüne en yüksek katkıyı sunacak 30 öncelikli projeyi kapsamakta ve bu projeleri doğrudan desteklemektedir.
HIT-30 Programının Başvuru Şartları Nelerdir?
HIT-30 Programı’ndan faydalanacak projeler, belirlenen kriterler doğrultusunda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından değerlendirilmekte ve seçilmektedir. Programın hedef kitlesi aşağıdaki nitelikleri taşıyan yatırımlardır:
– Yüksek teknoloji ve stratejik öneme sahip alanlarda üretim yapacak projeler,
– Türkiye’nin cari açığını azaltmaya katkı sağlayacak yatırımlar,
– İthal ikamesi ve ihracat potansiyeli yüksek üretim projeleri,
– Nitelikli istihdam oluşturan, katma değeri yüksek yatırımlar,
– Türkiye’nin rekabet gücünü artıracak ve sanayi altyapısına doğrudan katkı sağlayacak projeler.
HIT-30 Programının Destek Unsurları Nelerdir?
Diğer Uygulamalar
Dijital Dönüşüm Programı Nedir?
Teknolojik çözümler yoluyla üretimde verimlilik artışı, kalite iyileştirmesi ve maliyet düşüşü hedefleyen yatırımları kapsar. Bu kapsamda; otomasyon, yapay zekâ, nesnelerin interneti (IoT), dijital üretim sistemleri gibi ileri teknolojileri içeren projeler desteklenir. Programın uygulama esasları, Milli Teknoloji Genel Müdürlüğü tarafından belirlenmektedir.
Yeşil Dönüşüm Programı Nedir?
Doğal kaynakların korunması, karbon emisyonlarının azaltılması, kaynak verimliliği ve döngüsel ekonomi gibi çevresel hedefleri esas alan yatırımlar bu program kapsamında değerlendirilir. Sürdürülebilir üretim sistemlerine geçişi teşvik eden Yeşil Dönüşüm Programı, Stratejik Araştırmalar ve Verimlilik Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülmektedir.
Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamında Değerlendirilme Şartları
Asgari sabit yatırım tutarı şartlarını sağlamak kaydıyla Öncelikli Yatırımlar kapsamında desteklenebilmektedir. Ayrıca 62.700.000 TL ve üzeri yatırımlar, Stratejik Hamle Programı kapsamında değerlendirilerek ön değerlendirme sürecinden muaf tutulabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır. Teşvik Belgesi kapsamına girmeyen bazı harcamalar bulunmaktadır. Örneğin:
- Belge alınmadan önce yapılmış harcamalar,
- Ham madde, işletme malzemesi, yedek parça,
- Kullanılmış yerli makine-teçhizat,
- Karayolu taşıtları ve binek araçları (istisnai durumlar hariç),
- Yatırım dışı uçak ve helikopter alımları,
- Bakım-onarım giderleri,
- İnşaat malzemeleri,
- Bazı finansman giderleri (kur farkı/faiz)
gibi kalemler teşvik desteğine konu edilemez.
Ayrıca sağlık, turizm, eğitim gibi sektörlerde kullanılan bazı ekipmanlar da kapsam dışı bırakılmaktadır. Hangi harcamaların teşvik kapsamında değerlendirilebileceği, yatırımın türüne ve sektörüne göre özel olarak belirlenir.
Yatırımların Yatırım Teşvik Belgesi kapsamına alınabilmesi için bazı temel kriterlerin sağlanması gerekmektedir:
- Uygun Yatırım Konusu: Yatırımın, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen ve ek listelerde yer alan uygun yatırım konularında olması gereklidir. Ancak Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi, Dijital Dönüşüm Programı, Yeşil Dönüşüm Programı ve HIT-30 kapsamındaki bazı yatırımlar bu kuraldan muaftır.
- Asgari sabit yatırım tutarının ayrıca belirtilmemiş olduğu hallerde yatırımların destek unsurlarından yararlanabilmesi için asgari sabit yatırım tutarının;
- 1 inci ve 2 nci bölgelerde 15.100.000 TL,
- Diğer bölgelerde ise 7.500.000 TL olması gerekir.
- Finansal Kiralama Durumu: Eğer yatırım finansal kiralama yoluyla yapılacaksa, her bir leasing firması için asgari 3.800.000 TL değerinde makine-teçhizat kiralanmalıdır.
- Önceki Harcamalar Hariçtir: Teşvik belgesi alınmadan önce yapılmış harcamalar belge kapsamına alınmaz.
- Maddi Olmayan Varlık Sınırı: Marka, lisans, know-how gibi maddi olmayan varlıklar, toplam yatırım tutarının %25’ini geçemez. (Dijital Dönüşüm yatırımları hariç.)
- KOBİ Olmayanlar için Ekosistem Planı: Büyük ölçekli işletmeler ve Yerel Kalkınma Hamlesi kapsamındaki yatırımcılar, %2 oranında sosyal veya teknolojik katkı sağlayacak ekosistem geliştirme planı yapmak zorundadır.
- Destek Üst Sınırı: Teşviklerle sağlanan toplam mali destek (vergi indirimi, KDV istisnası, faiz desteği vb.), yatırımın güncellenmiş toplam maliyetini geçemez.
Bu şartları sağlayan yatırımlar, sektörel ve teknik değerlendirmeye alınarak Yatırım Teşvik Belgesi almaya hak kazanabilir. Doğru bir başvuru süreci için bu kriterlerin dikkatle değerlendirilmesi önemlidir.
Teşvik belgesi kapsamındaki yatırımlar, belirli koşulları sağlaması halinde sigorta primi işveren hissesi desteğinden, bulundukları bölgenin bir veya iki alt bölgesine ait avantajlarla yararlanabilir.
Bu destekten:
- Organize sanayi bölgesinde (OSB) veya endüstri bölgesinde yatırım yapanlar,
- EK-5 listesinde yer alan öncelikli ilçelerde yatırım yapanlar
Eğer yatırım hem OSB/endüstri bölgesinde hem de Ek-5 ilçelerinde yapılıyorsa, iki alt bölge avantajı sağlanır.
Ayrıca 6. bölgede yapılan yatırımlar için bu destek süresi +2 yıl uzatılır.
Evet, alabilirsiniz. Teşvik belgesi kapsamında yer alan makine ve teçhizatın tamamı veya bir kısmı finansal kiralama yöntemiyle temin edilebilir. Bu işlem için yatırımcı ile finansal kiralama şirketi arasında sözleşme yapılması ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından finansal kiralamaya konu makine/teçhizat listesinin onaylanması gerekir. Onay sonrasında, finansal kiralama şirketi de gümrük vergisi muafiyeti ve KDV istisnası gibi desteklerden yararlanabilir.
Bize Ulaşın
Amortisman Nedir, Nasıl Hesaplanır?
10 Nisan 2026Daha Fazlası
